Dugnad: Å vaske ei øy med song — 06/05/2015

Dugnad: Å vaske ei øy med song

Utøya, forsommaren 2013: Vi opnar døra til Hovedhuset. Jobben vår er å feie opp etter handverkarar som har skifta ut ruter. Resepsjonen står nedstøva. Ingenting ser ut til å vere rørt siden då. Sia 22. juli for snart to år sia.

Vi startar nede. Eg bestemmer meg for å rydde resepsjonen. Her kan det ikkje liggje lenger, alle restar av ein sommarleir eitt menneske med våpen meinte skulle bli den siste.

Eg sorterer lappar med utlånt sengetøy, lister over deltakarar, ein bitteliten gul lapp med nummeret til politiet. Eg blir motlaus. Tar pause. Går tilbake. Finn gjengløymde briller, volleyballresultat med siste notat klokka 16. fredag 22. juli. Eg blir kvalm. Eg pakkar vidare, kastar, vel ut og pakkar ned i esker vi finn, bestemmer å gje det til Arbeiderrørslas arkiv. Nokon tømmer kjøleskap. Andre vaskar. Vi er mange hender saman. Vi klemmer kvarandre når det trengst.

– Eg går opp, seier Line, og tar vaskebøtta i handa. Berre sekund går før ho kjem ned att. – Eg klarer ikkje. Stine tar mopp under arma: – Jodå. Eg går opp med deg, eg.

Ein halvtime seinare er vi seks sjeler i andre etasje i Hovedhuset. Tre vaksne. Og dei tre unga våre. Vi står mellom barneleiker, videofilmar. Og stolar. Blink av fotovinklar går gjennom hovudet medan eg sensurerer andletet til han som sat i stolen. Sladdar blikket hans, sladdar gjerningane hans. Men kor satt han, mordaren? Førre gong nokon var her inne. To år sida. Så hugsar vi: – Der er stolen! Der satt han.

– Kan eg rydde leikene og blada? Dottera mi på 15 spør. Vi ender med å rydde alt, vaske alt. Riste alle teppe, tørke alt støv, vaske all skiten vekk. Langt over midnatt gir Stine seg, og kjem bort til oss andre som sitt og syng ved Skolestua. – No har eg vaska vekk den jævelen!

Men kva skal vi gjere med stolen? Stolen må ut. Ingenting av den fyren skal sitje att her ute.

Helga etter kastar vi stolen ut av verandaen. Så ber vi bitene mot bålet. Jens Ove begynner å nynne en taktfast pasifistsang, toner fra AUF-plata «En ild for fred og frihet» fra 1978, da AUF var 75 år:
«Soldat, soldat, så, grå, så grå, soldat, soldat med støvler på. Soldat, soldat i tette ledd, soldat, soldat går med, går med. Soldat, soldat, jag kan ei se, soldat, soldat ditt sløve blikk, soldaten er soldaten lik i live og som lik»

– Nei, dår går ikkje!! Vi kan ikkje syngje noko krigsaktig. Vi må syngje om fellesskap og fred, avbryter eg. Og vi prøver å kome på songar som ikkje har valden i seg.

Vi legg stolen på bålet, heller parafin over. Og tenner.

Så sett vi oss ned utafor Skolestua, og bålet brenn og all faenskap går opp i røyk medan vi syng saman, ein sirkel av Utøya-veteranar, orda og tonene vi har fått med oss frå Dagfin Rimestad, songane som blei syngi her, på denne øya for 60 år sia, då Utøya blei vår.

VI REKKER VÅRE HENDER
«Vi rekker ut en vennskaps hånd,
og knytter faste sterke bånd.
Vi rekker våre hender,
til alle våre venner,
til alle på den vide jord.
Vi rekker våre hender
til alle våre venner,
til alle på den vide jord.

Rundt jorden, ja, så langt den når,
et bud om fred og frihet går.
Vi rekker våre hender
til alle våre venner,
til alle på den vide jord.
Vi rekker våre hender
til alle våre venner,
til alle på den vide jord.

Et vennskapsbud fra mann til mann,
til alle folk, til alle land.
Vi rekker våre hender,
til alle på den vide jord.
Vi rekker våre hender,
til alle våre venner,
til alle på den vide jord.»

(⇒ Meir om Vi rekker våre hender )

Og medan dei siste logene brenn ned, og himmelen er mørk, men snart vil lysne, syng vi den vakraste låten Dagfin laga:

AT JORDEN ER EN STJERNE

«Jeg står her i en natt
med stjernevrimmelen over meg,
med jordens mylder rundt over meg,
jeg står her i en natt.
Jeg står her i en natt
og vet det finnes, presis som jeg,
en masse men`sker rundt om meg
som kjenner det som jeg:

Ref.:
at jorden er en stjerne
med men`sker nære fjerne
vi alle burde verne
mot kaos, krig og død.

Jeg står her i en natt
og vet det finnes presis som jeg
en masse men`sker rundt om meg

som kjenner det som jeg.

Jeg står her i en natt
med bønn som ikke rekker frem,
med røst som ikke vekker dem
som sover nå i natt.
Jeg står her i en natt
og
vet at dagen demrer snart

med alle spørsmål ubesvart,
men en ting er klart

Ref.: at jorden er en osv…

Jeg står her i en dag
med solens lys henover meg,
med jordens rikdom rundt om meg,
jeg står her i en dag.
Jeg står her i en dag
jeg gikk til over nattens bro

og møtte barn som sang og lo.
Det fikk meg til å tro

Ref.: at jorden er en osv… »

(⇒ Meir om At jorden er en stjerne)

Då vi dro dagen etter køyrte Freddy båten ut på det djupaste av Tyrifjorden. Seksåringen som var med oss fekk dei siste restane av metall frå stolen. Og kasta det ned på fjordens botn. Og så var han borte for godt.

Anne Marit Godal

Advertisements